Çocuğum Okula Başlıyor

Yeni okula başlayacak bir çocuk için okul; uyulması gereken kuralları olan, arkadaş ilişkileri ile uyum göstermesi beklenen ve öğrenme becerilerinin gerekli olduğu yepyeni bir sosyal çevredir. 6 yaş çocuğunun artık sosyal, duygusal, fiziksel ve zihinsel olarak okula hazır olması beklenir. Çocuğun okula başlamaya hazır olmasına “okul olgunluğu” denir.

İlkokula başlayacak çocukların okula hazır olmasının yanısıra ailenin de çocuğu psikolojik olarak hazırlaması ve güven vermesi gerekmektedir. Aileler her ne kadar çocuğu okula psikolojik olarak hazırladığını düşünseler de okulun ilk günleri çocuğun verdiği tepkiler normal karşılanmalıdır. Okula ilk başlayacağı gün anne-babanın çocuk ile birlikte okula gitmesi, sınıfına kadar eşlik etmesi çocuğun okuluna ve sınıfına adaptasyonu için önemlidir. Her okula yeni başlayan çocuk gibi çocuğunuzda ağlayabilir, burada kaygılanılmamalı ve bu sürecin çocuğun öğretim hayatını etkileyeceği düşünülmemelidir.

Daha önce anaokuluna gitmiş çocuklar bu süreci çabuk atlatabilirken bazı çocuklar evden ve ailesinden ayrılmak istemeyebilir. Aile de farkında olmadan çocuktan ayrılmanın vermiş olduğu endişeyi çocuğa yansıttıklarında, bu durum içinden çıkılmaz bir hal alır. Çocuk ilk kez ev ortamından ve oyun ortamı sayılabilecek anaokulundan ayrılıp kendinden beklenen becerilerin daha farklı olduğu bir ortama girdiğinin farkındadır. Bu sebeple okulun ilk günleri uyum sorunlarının yaşanması doğaldır ve anne-babaların belirli bir süre sabırlı olup çocuğun yeni ortama alışmasını beklemeleri gerekmektedir. Bazı çocuklar uyum sürecini çabuk atlatırken bazıları için de bu süre giderek uzayabilir. Bu durumda anne-babaların bir uzmandan yardım almaları gerekmektedir.

Çocuğu okula hazırlamak ve uyumunu artırmak için anne-babalara öneriler;

  • Okula başlamadan önce çocukla birlikte okulu ve öğretmeni ziyaret etmek çocuğun okul ve öğretmen imajını daha somut olarak algılamasına yardımcı olacaktır.
  • Çocuk okula başlamadan önce okulu gerçekçi bir şekilde anlatmak gerekmektedir. Okulu oyun oynayabileceği çok eğlenceli bir yer olarak anlatmak doğru değildir. Çocuk ileride kendini kandırılmış hissedecektir.
  • Okula başladığında onunla birlikte olmadığınızda da rahat ve güven ortamında olacağını çocuğa açıklamak gerekmektedir.
  • Evden çıkarken ya da yolda endişeli olmak veya gerginlik yaşamak çocuğun daha fazla kaygılanmasına sebep olacaktır. Bunun için sakin davranarak bu durumu doğal karşılamak ve normal tepkiler vermek en doğrusudur.
  • Okulun ilk günü çocuk ile birlikte okula gitmek, öğretmeni ve arkadaşları ile tanışmak uyum sürecini kolaylaştıracaktır.
  • Çocuğunuz ile birlikte sadece sınıfın kapısına kadar geleceğinizi, sınıftan içeri girmeyeceğinizi ve orada vedalaşacağınızı önceden çocuğa söylemelisiniz.
  • Sınıfın kapısında oyalanmayın, hatta üzgün gözükse bile oradan uzaklaşın.
  • Çocuğunuz arkanızdan gelmek isterse onun sınıfta arkadaşları ile birlikte öğretmeninin beklediğini ve öğretmenine güvenip onun yanına gitmesi için cesaretlendirin.
  • Okul bittiğinde onu zamanında alacağınızı ya da evde bekleyeceğinizi mutlaka söyleyin ve bunu muhakkak yapın. İlk günden gecikirseniz çocuğun kaygısı artabilir ve bir daha okula hiç gitmek istemeyebilir.
  • Çocuk eve geldiğinde gününün nasıl geçtiğini sorun ve anlatmak istediği birşey varsa dinleyebileceğinizi belirtin. Çocuk okul ile ilgili konuşurken onu dikkatle dinleyin ve başka birşeyle ilgilenmeyin.
  • Çocuk eve geldiğinde ağlıyorsa sakın kızmayın ya da cezalandırmayın. Onu anlamaya çalışın ve yeniden okul ile ilgili konuşun.
  • Okul alışverişi yaparken çocuğu da işin içine katmak ve sevdiği kahramanların eşyalarını almak da okulu daha cazip hale getirmeye yarayacaktır.
  • Okul çantasını ve giysilerini akşamdan birlikte hazırlamak için yardım etmek çocuğun sorumluluk almasına ve öğrenmesine yardım edecektir.
  • Çocuk okulun ilk günü sakin ve mutlu ise bu dönemi kolay ve rahat bir şekilde atlattığını göstermektedir.

Nilçin Doyran Bengisu
Uzman Pedagog