ABA Terapisi

Otizmli çocukların eğitiminde kullanılan ABA yöntemi, erken dönemde yoğun bireyselleştirilmiş bir eğitim programıyla otizmli çocukların akranları ile birlikte okula gitmesini amaçlamaktadır. ABD’de yapılan araştırmalar, erken dönemde haftada 20-40 saat eğitim alan otizmli çocukların sosyal, akademik ve bilişsel açıdan akranlarını yakaladığını göstermiştir. ABA, otizmli çocuklarda istenmeyen davranışların azaltılmasını, alternatif davranışların arttırılmasını hedefleyen, davranışı çok iyi analiz eden bir yöntemdir.

ABA, davranışçı bir yöntemdir ve otizmli çocukların davranışlarını değiştirmeyi amaçlar. ABA yönteminde, davranış çok iyi tanımlanmalıdır. Hem davranışı gözlemlemek hem de davranışın sıklığı, şiddeti, süresi gibi değişkenler kayıt edilerek veriler elde edilir. Bu durum ABA’in, davranışları objektif bir şekilde analiz eden bilimsel bir yöntem olduğunu göstermektedir. Çocuğun sergilemiş olduğu istenmeyen davranışlar bağımsız bir şekilde ortaya çıkmamaktadır çoğu zaman çevre faktörlerinin de etkili olduğu görülmüştür.  ABA; davranış öncesi, davranış ve davranış sonrasını analiz ederek otizmli çocukların istenmeyen davranışlarını söndürürken alternatif davranışlarını ödüllendirir.

ABA yöntemi, aynı zamanda otizmli çocuklarda yeni davranışların öğretimi için de kullanılır. Oluşturulan bireyselleştirilmiş yoğun eğitim programlarında otizmli çocuğa kazandırılması hedeflenen beceriler basamaklandırılarak öğretilir. Bunun için çocuğun temel becerileri ve alt becerileri çok iyi değerlendirilmelidir. Değerlendirmenin bir uzman tarafından yapılması çok önemlidir çünkü çocuk gelişim basamaklarını çok iyi bilmek gerekir. Aksi takdirde çocuğun yaşından beklenen becerileri yapıp yapamadığı değerlendirilemez. ABA yöntemi ile tutulan veriler grafiklere dökülerek çocuğun belli aralıklarla gelişimi tekrar kontrol edilir. ABA yöntemi, bir beceriyi tek bir yöntemle öğreten bir program değildir. Becerilerin öğretimi çocuğa, eğitimciye ve ihtiyaca göre değişebilmektedir.

ABA yönteminde aile de sistemin içinde yer almalıdır ve hedeflenen davranışlar ve beceriler için ortak bir tutum izlenmelidir. Çocuğun istenmeyen davranışlarının çevre tarafından da farkında olunmadan pekiştirilebileceği unutulmamalıdır. Böylece otizmli çocukların en büyük sıkıntılarından biri olan genelleme problemi için de fırsat sağlanmış olunacaktır.

  • ABA yönteminin uygulanması için belli bir yaş aralığı yoktur fakat erken dönemde çok daha etkili olduğu bilimsel verilerle kanıtlanmıştır.
  • ABA sadece otizmli çocuklarda kullanılmamaktadır, davranış problemi olan çocuklar için de kullanılmaktadır.
  • ABA yöntemi ile otizmli çocukların hem istenmeyen davranışları azaltılır hem de alternatif davranışları arttırılır.
  • ABA yöntemi ile objektif olarak veriler elde edilir, sonuçlar yoruma dayalı değildir.
  • ABA yönteminde  alternatif davranışların kazanımı dışında beceri öğretimi de yapılmaktadır.
  • ABA yöntemi erken dönemde yoğun eğitim almış otizmli çocukların akranları ile birlikte okula gitmesini amaçlar.
  • ABA yönteminde çevre faktörleri de incelenerek otizmli çocuğun istenmeyen davranışları kontrol edilir.
  • ABA yönteminde değerlendirmenin ve eğitim programının mutlaka bir uzman tarafından yürütülmesi gerekmektedir.

Merkezimizde otizmli çocuklara yönelik yoğunlaştırılmış ABA/ Uygulamalı Davranış Analizi 2012 yılından itibaren uygulanmaktadır. ABA’de bireysel programlar oluşturmak amacıyla çocuğun temel dil ve öğrenme becerilerinin ölçüldüğü ABLLS (Assessment of Basic Language and Learning Skills) değerlendirme ölçeği kullanılmaktadır. Değerlendirme neticesinde çocuğa uygulanacak eğitim programı oluşturularak haftalık ya da aylık eğitim planı çizilmektedir. Ayrıca merkezimizde ABA eğitimleri dil ve konuşma terapisi seansları ile de desteklenmektedir. Böylece çocukların konuşma ve sözel iletişim becerilerinin de arttırılması hedeflenmektedir. Bu çerçevede hem ABA eğitim programı hem de dil ve konuşma terapisi çalışmaları aynı çatı altında bir arada yürütülmektedir.